Kina je postavila novi svjetski rekord u oblasti hipergravitacionih istraživanja završetkom izgradnje svoje najsnažnije višetonske centrifuge do sada. Postrojenje, nazvano CHIEF1900, sposobno je ne samo da stvara ekstremne hipergravitacione uslove, već i da efikasno „sabija“ prostor i vrijeme u okviru naučnih eksperimenata.
Ovaj uspjeh dolazi nakon puštanja u rad ranije centrifuge CHIEF1300 u septembru. Sa dodatkom CHIEF1900, supergravitacioni istraživački kompleks u Hangzhouu sada obuhvata tri ključne centrifuge: tešku centrifugu CHIEF1900, visokobrzinsku CHIEF1500 i modelsku CHIEF1300.
Kako funkcionišu hipergravitacione centrifuge
Ovakav razvoj predstavlja veliki iskorak u razumijevanju ponašanja materijala, konstrukcija i bioloških sistema pod dejstvom gravitacionih sila koje višestruko premašuju one na Zemlji. Hipergravitacione centrifuge stvaraju vještačka gravitaciona polja stotinama ili hiljadama puta jača od Zemljine gravitacije, koristeći centrifugalnu silu pri izuzetno velikim brzinama rotacije.
Od veš-mašine do naučnog giganta
Snaga centrifuge CHIEF1900 može se najlakše objasniti poređenjem sa kućnom veš-mašinom. Princip rada je sličan – centrifugalna sila izlaže materijale snažnom „gravitacionom“ pritisku. Međutim, tu svaka sličnost prestaje.
Dok obična veš-mašina dostiže maksimalno 2 g-tona (jedinica koja kombinuje gravitaciono ubrzanje i masu uzorka), CHIEF1900 može proizvesti čak 1900 g-tona, čime je postala najmoćnija centrifuga na svijetu.
Kina ispred SAD-a u trci za supergravitaciju
Dugi niz godina rekord je držala američka centrifuga snage 1200 g-tona. Međutim, Kina je prvo nadmašila taj rezultat sa CHIEF1300, a sada ga je dodatno pomjerila granicom koju postavlja CHIEF1900, ostavljajući prethodne sisteme znatno iza sebe.
Zašto je hipergravitacija toliko važna
Hipergravitaciona istraživanja imaju ključnu ulogu, posebno u kontekstu svemirskih putovanja, gdje su ljudsko tijelo i materijali svemirskih letjelica izloženi gravitacionim opterećenjima koja ne postoje na Zemlji. Osim toga, ovakvi sistemi omogućavaju simulaciju realnih uslova u znatno manjem obimu.
Povećanjem gravitacije, vrijeme i udaljenost se efektivno „sabijaju“, što omogućava proučavanje procesa koji bi inače trajali decenijama ili se protezali kilometrima. Na primjer, umjesto izgradnje brane visoke 300 metara, naučnici mogu napraviti model visok tri metra i izložiti ga sili od 100 g-tona, dobijajući iste rezultate u mnogo kraćem vremenu.
Otvoren laboratorij za istraživače iz cijelog svijeta
Kineski CHIEF laboratorij djeluje u okviru Univerziteta Zhejiang, a prema pisanju South China Morning Posta, otvoren je za naučnike i istraživače iz cijelog svijeta, čime se dodatno potvrđuje njegov globalni značaj u oblasti naprednih gravitacionih istraživanja.
