Humanoidni roboti u Kini uskoro će dobiti jedinstvene digitalne identitete zahvaljujući novom nacionalnom sistemu registracije koji omogućava njihovo praćenje od proizvodnje do reciklaže. Novi sistem svakom robotu proizvedenom u zemlji dodjeljuje jedinstveni digitalni identifikacioni broj, koji funkcioniše slično matičnom broju građana.

Ova inicijativa nosi naziv „Platforma za upravljanje kompletnim životnim ciklusom humanoidnih robota“ i ima za cilj uspostavljanje standarda za praćenje, nadzor i upravljanje sve većim brojem robota koji ulaze u industriju, uslužni sektor i svakodnevni život.

Program vodi Komitet za standardizaciju humanoidne robotike i utjelovljene inteligencije, koji djeluje pod okriljem kineskog Ministarstva industrije i informacionih tehnologija.

Kako funkcioniše digitalni identitet robota?

Jedinstveni identifikacioni kod sastoji se od četiri segmenta koji omogućavaju precizno praćenje svakog humanoidnog robota.

Prvi dio predstavlja dvocifreni nacionalni kod koji se koristi za međunarodnu trgovinu i izvoz. Nakon njega dolazi četvorocifreni kod proizvođača koji identifikuje kompaniju odgovornu za razvoj i proizvodnju robota.

Treći segment čini šestocifreni kod modela, kojim se određuje konkretna vrsta i generacija robota. Na kraju se nalazi sedamnaestocifreni serijski broj koji razlikuje svaki pojedinačni primjerak od ostalih uređaja iste serije.

Zahvaljujući ovakvoj strukturi, kineske vlasti i proizvođači moći će pratiti robota od trenutka proizvodnje, preko njegovog radnog vijeka i eventualnih nadogradnji, pa sve do povlačenja iz upotrebe i reciklaže.

Više od 28.000 robota već registrovano

Iako je platforma tek zvanično predstavljena javnosti, sistem je već u značajnoj mjeri implementiran. Prema dostupnim podacima, više od 28.000 humanoidnih robota iz približno 200 različitih modela već je dobilo svoj digitalni identitet.

Ovi podaci pokazuju koliko brzo Kina razvija sektor humanoidne robotike. Zemlja trenutno ima više od 100 kompanija koje proizvode ili razvijaju humanoidne robote, što je čini jednim od vodećih globalnih centara za ovu industriju.

Tržište humanoidnih robota raste rekordnom brzinom

Prema istraživanju kompanije IDC objavljenom početkom godine, globalno tržište humanoidnih robota tokom prethodne godine zabilježilo je rast od čak 508 odsto.

U svijetu je isporučeno približno 18.000 humanoidnih robota, a kineski proizvođači imali su ključnu ulogu u tom rastu. Očekuje se da će se broj isporuka višestruko povećavati tokom narednih godina kako tehnologija bude postajala pristupačnija, a primjena robota šira.

Humanoidni roboti danas se testiraju u fabrikama, logističkim centrima, zdravstvenim ustanovama, hotelima, maloprodajnim objektima, pa čak i u domaćinstvima. Kompanije poput kineskih Unitree Robotics, UBTech i AgiBot ubrzano razvijaju nove generacije mašina sposobnih za složene fizičke zadatke.

Standardizacija prije globalne ekspanzije

Ju Sijuming, zamjenik direktora Kineskog instituta za elektroniku i standardizaciju, izjavio je da je novi sistem osmišljen kako bi odgovorio na pitanja bezbjednosti, upravljanja i regulatornog nadzora.

Prema njegovim riječima, razvoj humanoidnih robota trenutno napreduje mnogo brže od zakonskih i regulatornih okvira. Zbog toga se digitalni identifikacioni sistem ne posmatra prvenstveno kao alat za nadzor, već kao ključni infrastrukturni standard koji će omogućiti stabilan razvoj industrije.

Slični sistemi identifikacije već postoje za automobile, mobilne telefone i industrijsku opremu, pa kineske vlasti smatraju da će jedinstveni identitet postati neophodan i za robote koji će u budućnosti raditi među ljudima.

Šta ovaj potez znači za budućnost robotike?

Uvođenje digitalnih identiteta za humanoidne robote predstavlja jedan od prvih pokušaja na svijetu da se uspostavi centralizovani sistem evidencije inteligentnih mašina na nacionalnom nivou.

Stručnjaci smatraju da bi ovakav model mogao postati globalni standard ukoliko humanoidni roboti postanu masovno prisutni u svakodnevnom životu. Jedinstveni ID omogućava lakše praćenje bezbjednosnih problema, ažuriranja softvera, vlasništva, servisa i eventualnih kvarova.

Kako se očekuje da će tržište humanoidnih robota tokom naredne decenije vrijediti više desetina milijardi dolara, Kina ovim potezom pokušava da postavi temelje za budući ekosistem u kojem će ljudi i inteligentne mašine djelovati rame uz rame.

The post Kina uvodi matične brojeve za humanoidne robote: Svaka mašina dobija jedinstveni identitet appeared first on IT mixer.

Putovanje do Mjeseca predstavlja jedan od najvećih tehničkih izazova modernog svemirskog istraživanja. Osim ogromnih finansijskih ulaganja, svaka lunarna misija zahtijeva i pažljivo upravljanje količinom goriva, jer upravo ono direktno utiče na cijenu lansiranja, veličinu rakete i količinu korisnog tereta koji svemirska letjelica može ponijeti.

Decenijama su svemirske agencije koristile klasične orbitalne rute koje, iako pouzdane, troše velike količine pogonskog goriva. Međutim, novo međunarodno istraživanje otkrilo je do sada nepoznatu trajektoriju do Mjeseca koja bi mogla značajno smanjiti potrošnju goriva i učiniti buduće misije efikasnijim i jeftinijim.

Naučnici analizirali čak 30 miliona putanja

Studiju objavljenu u aprilu 2026. godine u naučnom časopisu Astrodynamics sproveli su istraživači sa University of São Paulo i University of Coimbra.

Tim je koristio naprednu matematičku tehniku poznatu kao teorija funkcionalnih veza kako bi smanjio računarsku snagu potrebnu za kompleksne simulacije orbitalnih kretanja. Na taj način istraživači su uspjeli analizirati čak 30 miliona mogućih putanja između Zemlje i Mjeseca, dok je oko 280.000 detaljno obrađeno u samom radu.

Za razliku od tradicionalnog pristupa, gdje se pretpostavlja da je najkraća putanja ujedno i najefikasnija, naučnici su odlučili istražiti manje očigledna rješenja. Upravo taj pristup doveo je do otkrića potpuno nove rute koja troši manje goriva nego dosad poznate alternative.

Kako funkcioniše nova putanja?

Svemir nije prazan prostor bez strukture. Gravitacione sile planeta, mjeseca i drugih nebeskih tijela stvaraju svojevrsne “gravitacione koridore”, poznate pod nazivom Međuplanetarna transportna mreža. Ovi koridori omogućavaju svemirskim letjelicama da koriste prirodne gravitacione tokove kako bi smanjile potrebu za dodatnim ubrzanjem i potrošnjom goriva.

Novo istraživanje pokazalo je da je prilazak Mjesecu sa suprotne strane efikasniji od standardnog ulaska u lunarnu orbitu sa strane najbliže Zemlji. Iako djeluje kontraintuitivno, upravo ta ruta omogućava dodatne gravitacione prednosti koje smanjuju ukupnu potrošnju pogonskog goriva.

Prema rezultatima studije, nova trajektorija štedi oko 58,8 metara u sekundi delta-v vrijednosti u odnosu na prethodno najefikasniju rutu. U svijetu orbitalne mehanike i svemirskih letova, čak i relativno mala ušteda delta-v parametra može značiti ogromne finansijske i logističke prednosti.

Stalna komunikacija sa Zemljom kao velika prednost

Još jedna važna prednost nove rute jeste mogućnost održavanja neprekidne komunikacije sa Zemljom tokom čitavog putovanja. Kod određenih lunarnih misija svemirske letjelice i posade privremeno gube signal kada prolaze iza Mjeseca.

To se dogodilo i tokom misije Artemis II, kada je komunikacija sa posadom bila kratkotrajno prekinuta zbog prolaska iza Mjeseca. Nova putanja mogla bi smanjiti ili potpuno eliminisati takve prekide, što predstavlja važan sigurnosni faktor za buduće misije sa ljudskom posadom.

Šta ovo znači za buduće svemirske misije?

Smanjenje potrošnje goriva moglo bi imati veliki uticaj na budućnost svemirskih istraživanja. Manje goriva znači niže troškove lansiranja, mogućnost nošenja veće količine opreme i veću fleksibilnost prilikom planiranja misija.

To bi moglo biti posebno važno za buduće projekte uspostavljanja stalnih baza na Mjesecu, kao i za dugoročne planove slanja ljudi na Mars. Svaka ušteda resursa postaje ključna kada su u pitanju višemjesečne ili višegodišnje misije daleko od Zemlje.

Stručnjaci smatraju da bi ovakve metode planiranja putanja mogle postati standard u narednim decenijama, naročito kako privatne kompanije i svemirske agencije budu povećavale broj misija prema Mjesecu i drugim dijelovima Sunčevog sistema.

Nova era efikasnijeg istraživanja svemira

Iako je svemirska tehnologija posljednjih godina značajno napredovala, optimizacija putanja ostaje jedan od najvažnijih načina za smanjenje troškova i povećanje efikasnosti misija. Otkriće nove rute do Mjeseca pokazuje da čak i u dobro istraženim oblastima naučnici i dalje mogu pronaći revolucionarna rješenja.

U vremenu kada se svjetske svemirske agencije pripremaju za novu eru lunarnih misija, ovakva istraživanja mogla bi igrati ključnu ulogu u oblikovanju budućnosti istraživanja svemira.

The post Nova ruta do Mjeseca štedi gorivo: Naučnici otkrili efikasniji put za buduće svemirske misije appeared first on IT mixer.

U jednom od najvažnijih dostignuća savremene kosmologije, Dark Energy Spectroscopic Instrument uspješno je završio svoj petogodišnji program posmatranja, kreirajući najveću trodimenzionalnu mapu svemira ikada napravljenu. Ova mapa obuhvata stotine miliona galaksija i kvazara i proteže se kroz više od 11 milijardi godina kosmičke istorije.

Primarni cilj DESI projekta bio je da pomogne naučnicima da bolje razumiju prirodu tamne energije – misteriozne sile koja uzrokuje ubrzano širenje svemira. Već prvi rezultati ukazuju da bi ova energija mogla biti daleko složenija nego što se ranije mislilo.

Kako funkcioniše DESI tehnologija

DESI je instaliran na Mayall Telescope u okviru Kitt Peak National Observatory. Ovaj sofisticirani instrument koristi čak 5.000 robotski kontrolisanih optičkih vlakana koja mogu istovremeno prikupljati svjetlost iz hiljada galaksija.

Analizom spektra svjetlosti (tzv. crveni pomak ili redshift), naučnici mogu precizno odrediti udaljenost objekata i brzinu njihovog udaljavanja. Tokom pet godina, DESI je prikupio podatke o:

• više od 47 miliona galaksija i kvazara
• oko 20 miliona zvijezda

Ovo predstavlja višestruko veći uzorak u odnosu na sve prethodne 3D kosmološke mape zajedno.

Neočekivani rezultati: Da li se tamna energija mijenja?

Jedno od najzanimljivijih otkrića iz prvih analiza jeste mogućnost da tamna energija nije konstantna kroz vrijeme. Do sada je dominantna teorija bila zasnovana na konceptu tzv. kosmološke konstante (Λ), koji potiče još od Albert Einstein.

Ako se pokaže da tamna energija varira, to bi značilo da trenutno važeći modeli svemira moraju biti revidirani. Takav razvoj događaja imao bi duboke posljedice ne samo za kosmologiju već i za fundamentalnu fiziku.

Šta slijedi: analiza podataka do 2027.

Iako je prikupljanje podataka završeno, naučni rad tek ulazi u ključnu fazu. Detaljna analiza ogromnog skupa podataka očekuje se u narednim godinama, a prve velike publikacije planirane su do 2027. godine.

Ova mapa će omogućiti naučnicima da:

• preciznije proučavaju distribuciju tamne materije
• analiziraju razvoj velikih kosmičkih struktura
• bolje razumiju prošlost i potencijalnu budućnost svemira

Zašto je DESI važan za budućnost nauke

DESI predstavlja jednu od najambicioznijih međunarodnih naučnih saradnji, uz učešće stotina istraživača iz više od 70 institucija širom svijeta. Njegovi rezultati nadopunjuju podatke dobijene iz drugih misija poput Euclid i James Webb Space Telescope, čime se stvara sveobuhvatnija slika svemira nego ikada ranije.

Ukoliko se potvrdi da tamna energija evoluira kroz vrijeme, DESI bi mogao označiti početak nove ere u razumijevanju svemira – i promijeniti način na koji gledamo na njegov nastanak, razvoj i konačnu sudbinu.

The post Najveća 3D mapa svemira ikada: DESI otkriva moguće promjene tamne energije appeared first on IT mixer.

Planirani pogon, nazvan „TeraFab“, proizvodio bi čipove nove generacije za vještačku inteligenciju, koji bi se koristili u različitim segmentima — od autonomne vožnje i robotike do svemirske tehnologije i treniranja velikih AI modela. Ovaj potez predstavlja strateški zaokret, jer Mask nastoji smanjiti zavisnost od eksternih proizvođača čipova u uslovima sve veće konkurencije i ograničene ponude.

Prema njegovim riječima, fabrika bi u početnoj fazi imala kapacitet proizvodnje od oko 100.000 wafera mjesečno, što je uporedivo s današnjim najnaprednijim pogonima. Dugoročno, plan je da se kapacitet značajno poveća — čak do milion wafera mjesečno — čime bi TeraFab mogao postati jedan od najvećih proizvođača poluprovodnika na svijetu.

Za razliku od tradicionalnog modela u industriji, gdje su dizajn, proizvodnja i pakovanje čipova razdvojeni između različitih kompanija, TeraFab je zamišljen kao potpuno vertikalno integrisan sistem. Takav pristup mogao bi ubrzati razvoj i skratiti vrijeme potrebno za plasiranje novih čipova na tržište, ali stručnjaci upozoravaju da donosi i znatno veću tehničku i operativnu složenost.

Tehnički detalji proizvodnog procesa još nisu u potpunosti poznati, ali Mask je nagovijestio mogućnost korištenja tehnologije na nivou od 2 nanometra. Ulazak u ovaj segment značio bi direktno nadmetanje s vodećim svjetskim kompanijama, iako je proizvodnja poluprovodnika jedna od najzahtjevnijih i najskupljih industrija, čak i za iskusne igrače.

Iako plan pokazuje Maskovu sve veću usmjerenost na razvoj AI infrastrukture, TeraFab je zasad u ranoj fazi. Još uvijek nema potvrđenog vremenskog okvira za izgradnju, početak proizvodnje niti punu operativnost, što ostavlja otvorena pitanja o brzini i izvodljivosti ovog ambicioznog projekta.

The post Mask najavio ambiciozni „TeraFab“ za proizvodnju AI čipova u Teksasu appeared first on IT mixer.

Ovo otkriće dodatno učvršćuje teoriju da je Mars nekada imao uslove slične Zemlji, uključujući tečnu vodu, gušću atmosferu i topliju klimu.

Drevna delta skrivena ispod površine Marsa

Istraživanje je sprovedeno unutar “Jezera Crater”, kratera u kojem rover operiše od 2021. godine. Naučnici vjeruju da je ovo područje nekada bilo veliko jezero, napajano rijekama koje su se ulivale u njega.

Georadarski podaci otkrili su slojevite sedimente i erodirane strukture do dubine od čak 35 metara, raspoređene na više od 6 kilometara terena. Ove formacije jasno ukazuju na postojanje delte – mjesta gdje se rijeka uliva u veće vodeno tijelo i taloži materijal.

Procjenjuje se da delta potiče iz perioda prije između 3,7 i 4,2 milijarde godina, što znači da je nastala veoma rano u istoriji Marsa, koji je formiran prije oko 4,5 milijardi godina.

Zanimljivo je da je ova podzemna delta starija od poznate površinske formacije West Delta, što ukazuje na više faza prisustva vode u ovom regionu.

Tehnologija koja “vidi” ispod površine

Ključnu ulogu u ovom otkriću imao je instrument RIMFAX, sofisticirani georadar koji omogućava “snimanje” unutrašnjosti tla.

RIMFAX šalje radarske impulse u podlogu i bilježi njihov povratni signal, na osnovu čega naučnici mogu rekonstruisati trodimenzionalnu sliku podzemnih slojeva. Najnoviji rezultati zasnovani su na najdubljim mjerenjima do sada, prikupljenim između septembra 2023. i februara 2024. tokom oko 250 marsovskih dana.

Ova tehnologija omogućava istraživanje struktura koje nisu vidljive sa površine, čime se otvara potpuno nova dimenzija u proučavanju Marsa.

Zašto je voda ključ za potragu za životom

Prisustvo tečne vode smatra se jednim od osnovnih preduslova za razvoj života kakav poznajemo. Današnji Mars je hladan, suv i izložen snažnom zračenju, ali geološki dokazi ukazuju da je nekada bio mnogo pogodniji za život.

Prema riječima planetarne naučnice Emily Cardarelli, područje kratera moglo je predstavljati stabilno, vodom bogato okruženje sposobno da očuva tzv. biološke potpise – hemijske ili fizičke tragove koji ukazuju na nekadašnje prisustvo života.

Na Zemlji, riječne delte su među najvažnijim ekosistemima za mikrobiološki život, jer koncentrišu hranljive materije i stvaraju stabilne uslove za razvoj mikroorganizama.

Dodatni dokazi iz uzoraka stijena

Ovo nije prvi put da Perseverance rover ukazuje na moguće tragove života. Naučnici su ranije objavili da jedan uzorak stijene iz “Jezera Crater” sadrži potencijalne biološke potpise stare između 3,2 i 3,8 milijardi godina.

Ipak, važno je naglasiti da isti minerali mogu nastati i bez prisustva života, pa su potrebna dodatna istraživanja kako bi se ove tvrdnje definitivno potvrdile.

Planirano je da se uzorci koje je rover prikupio u budućnosti vrate na Zemlju kroz misiju Mars Sample Return, gdje će biti analizirani najnaprednijim laboratorijskim tehnikama.

Kako je nastalo drevno jezero na Marsu

Naučnici vjeruju da su rijeke nekada probijale ivice kratera i ulivale se u njega, formirajući veliko jezero. Tokom vremena, sediment koji su rijeke donosile taložio se i stvarao delte poput ove sada otkrivene.

Otkriće više slojeva sedimenata ukazuje na to da je voda bila prisutna u više navrata, a ne samo tokom jednog kratkog perioda, što dodatno povećava šanse da je Mars nekada bio nastanjiv.

Mars nekada sličan Zemlji?

Sve veći broj dokaza sugeriše da je Mars u dalekoj prošlosti imao rijeke, jezera, pa čak i moguće okeane. Gubitkom atmosfere planeta je postepeno postala hladna i suva kakvu je danas poznajemo.

Ipak, zahvaljujući misijama poput “Perseverance rover“, naučnici su korak bliže odgovoru na jedno od najvećih pitanja čovječanstva – da li smo sami u svemiru.

Ovo otkriće zakopane riječne delte predstavlja još jedan snažan trag da je Mars nekada bio mnogo živahnije i potencijalno nastanjivo mjesto nego danas.

The post Otkrivena drevna riječna delta na Marsu: Perseverance rover pronašao ključne dokaze o vodi i mogućem životu appeared first on IT mixer.

Naučnici sada sve više koriste vještačku inteligenciju (AI) kako bi drastično ubrzali razvoj novih lijekova, posebno za bolesti za koje decenijama nije pronađeno efikasno rješenje – poput Parkinsonove bolesti ili smrtonosnih superbakterija.

Profesor James Collins sa Massachusetts Institute of Technology (MIT) ističe da AI može analizirati ogromne baze hemijskih jedinjenja za svega nekoliko sati ili dana, dok bi tradicionalnim metodama isti posao trajao godinama.

Njegov istraživački tim koristio je generativne modele koji su analizirali više od 45 miliona hemijskih struktura i na osnovu njih dizajnirali potpuno nova potencijalna jedinjenja.

Rezultat su dva izuzetno snažna kandidata za liječenje MRSA infekcije i gonoreje, bakterijskih bolesti koje su postale otporne na gotovo sve postojeće antibiotike. Za razliku od klasičnih lijekova, ova nova jedinjenja napadaju bakterije na potpuno drugačiji način, što bi moglo zaobići postojeću otpornost.

Sličan napredak ostvaren je i u istraživanjima Parkinsonove bolesti, od koje boluje više od 10 miliona ljudi širom svijeta.

Profesor Michele Vendruscolo sa Univerziteta Cambridge objašnjava da je pronalaženje novih lijekova ranije bilo izuzetno sporo i skupo. Proces koji je trajao oko šest mjeseci i koštao milione funti, uz pomoć vještačke inteligencije danas se može obaviti za nekoliko dana uz znatno manje troškove.

Njegov tim je primijenio mašinsko učenje kako bi identifikovao pet obećavajućih molekula koji ciljaju tzv. Levijeva tijela – naslage proteina u mozgu povezane s razvojem Parkinsonove bolesti. Cilj je ne samo ublažiti simptome, već potencijalno usporiti ili zaustaviti napredovanje bolesti.

Stručnjaci ističu da je najveća snaga vještačke inteligencije u tome što može pretražiti milijarde molekula i precizno predvidjeti njihovo djelovanje, čime se otvara nova era u razvoju terapija za brojne rijetke i do sada neizlječive bolesti.

Ipak, naučnici naglašavaju da AI nije zamjena za istraživače, već moćan alat koji im omogućava da do potencijalnih lijekova dođu brže nego ikada ranije.

The post Vještačka inteligencija ubrzava otkrivanje novih lijekova: Naučnici pronalaze terapije protiv superbakterija i Parkinsonove bolesti appeared first on IT mixer.

Obje tehnologije su prvi put predstavljene ranije ove godine na CES-u, ali je MWC bio prilika da TCL pokaže kako bi ovi ekrani mogli da se koriste u raznim budućim uređajima.

Super Pixel tehnologija donosi veću efikasnost i bolje performanse

TCL-ova nova Super Pixel tehnologija ima za cilj da pruži oštriju sliku uz značajno manju potrošnju energije.

Paneli sadrže 1,8% više sub-piksela unutar OLED sloja, što omogućava jasniji prikaz u poređenju sa klasičnim OLED ekranima sa sub-pixel renderingom (SPR). Još važnije, ova tehnologija smanjuje opterećenje kontrolera ekrana, čime se ukupna potrošnja energije smanjuje i do 25%.

Takođe podržava više stope osvježavanja, koje mogu dostići 165 Hz, što omogućava izuzetno glatko korisničko iskustvo.

Novi 6,9-inčni ekrani za pametne telefone

TCL je prikazao tri različita Super Pixel panela dijagonale 6,9 inča namijenjena pametnim telefonima.

Prvi model nudi:

• rezoluciju 1200 × 2608
• gustinu od 420 piksela po inču
• 8T LTPO backplane
• Full in Active Area (FIAA) tehnologiju
• adaptivnu svjetlinu do 2.000 nita

Panel ima i izuzetno tanke ivice: 0,5 mm na vrhu i dnu, te 0,8 mm sa strane, što omogućava gotovo potpuno bezokvirni dizajn.

Drugi 6,9-inčni panel fokusiran je na energetsku efikasnost. I ovaj model koristi 8T LTPO OLED panel sa 420 ppi, ali smanjuje potrošnju integrisanog kola za 10%, dok je potrošnja čipseta manja za 25% u odnosu na klasične OLED ekrane.

Treći panel baziran je na 7T LTPS arhitekturi i podržava dinamičku stopu osvježavanja od 60 do 165 Hz. Takođe ima 420 ppi i može dostići 2.000 nita u High Brightness Mode (HBM) režimu.

Inkjet-printani OLED ekrani donose nove mogućnosti

Pored Super Pixel tehnologije, TCL je prikazao i nekoliko Inkjet-printanih OLED panela.

Za razliku od tradicionalne proizvodnje OLED-a, ovi paneli nastaju procesom “štampanja”, što omogućava lakše prilagođavanje različitim veličinama ekrana, jednostavniji proizvodni proces i niže troškove, uz potencijalno bolje performanse.

Jedan od primjera je 14-inčni IJP OLED ekran za laptop, koji je debeo samo 0,77 mm i težak svega 77 grama.

TCL je takođe prikazao prenosivi sklopivi monitor baziran na istoj tehnologiji. Zahvaljujući trostrukom preklopnom dizajnu, ekran može da se proširi sa 16 na čak 28 inča. Uprkos tome, panel je debeo samo 4,48 mm i koristi, prema navodima kompanije, najveću waterdrop šarku na svijetu.

Za pametne telefone predstavljen je i 5,65-inčni IJP OLED ekran sa impresivnih 490 ppi i Real Stripe RGB rasporedom piksela, što omogućava bolju oštrinu i kvalitet prikaza.

Ekstremna svjetlina i ekrani prijatni za oči

TCL je prikazao i eksperimentalni 6,9-inčni OLED panel koji može dostići čak 15.000 nita maksimalne svjetline. Iako se ova vrijednost vjerovatno odnosi na lokalnu HDR svjetlinu, riječ je o izuzetno impresivnom rezultatu za OLED tehnologiju.

Još jedan koncept fokusira se na udobnost za oči. 6,9-inčni OLED ekran koristi drugu generaciju circular polarizer tehnologije, koja smanjuje odsjaj i omogućava iskustvo čitanja slično čitanju knjige.

Micro LED za buduće AR naočare

Na kraju, TCL je predstavio i silicijumski Micro LED ekran namijenjen AR naočarama.

Ovaj izuzetno mali panel ima:

• rezoluciju 256 × 86
• gustinu od 5.080 ppi
• maksimalnu svjetlinu do 4 miliona nita

Prema navodima kompanije, riječ je o najmanjem silicijumskom Micro LED ekranu na svijetu, što ga čini idealnim za buduće uređaje proširene stvarnosti.

(Izvor: GSMarena)

The post TCL predstavio Super Pixel i Inkjet-printane OLED ekrane na MWC-u appeared first on IT mixer.

Nova studija sugeriše da su mnoge od tih drevnih galaksija gotovo stare koliko je i sam svemir bio u trenutku kada ih posmatramo.

Galaksije koje su prebrzo sazrele?

Koristeći dobro poznate Bruzual i Charlot modele evolucione sinteze zvjezdanih populacija, astronomi su analizirali 31 galaksiju na crvenim pomacima između z≈6 i z≈10 — u periodu kada je svemir bio star svega oko 500 do 800 miliona godina. U analizi su uzeti u obzir i složeni faktori poput međuzvjezdane prašine i mogućeg uticaja aktivnih supermasivnih crnih rupa.

Rezultati su iznenađujući: procijenjena prosječna starost zvjezdanih populacija u tim galaksijama iznosi oko 600 miliona godina. Drugim riječima, mnoge od njih izgledaju kao da su se formirale izuzetno rano u kosmičkoj istoriji — gotovo odmah nakon što su se pojavile prve zvijezde.

Posebno se izdvaja galaksija JADES-1050323 na crvenom pomaku z=6,9. Njena procijenjena starost zvjezdanih populacija, prema nekim modelima, djeluje veća od starosti svemira u tom periodu. Ukoliko se takvi rezultati potvrde, to bi predstavljalo ozbiljan izazov za standardni Lambda-CDM model — vodeći kosmološki okvir koji opisuje širenje svemira i formiranje kosmičkih struktura.

Sve više iznenađenja iz ranog svemira

Ovi nalazi nisu izolovani slučaj. Otkako je James Webb počeo sa radom, astronomi su prijavili niz neočekivanih otkrića o ranom svemiru.

Neka istraživanja su otkrila galaksije udaljene više od 12,5 milijardi svjetlosnih godina koje već sadrže značajne količine teških elemenata poput ugljenika i kiseonika — znakove napredne hemijske evolucije koja obično zahtijeva više generacija zvijezda. Druge studije su ukazale na postojanje masivnih, već razvijenih galaksija svega nekoliko milijardi godina nakon Velikog praska, znatno ranije nego što su to predviđali mnogi teorijski modeli.

Zajedno, ove anomalije sugerišu da su galaksije možda nastajale i evoluirale mnogo brže nego što standardni kosmološki model predviđa.

Da li nas čeka kosmološka revizija?

Lambda-CDM model uspješno objašnjava širok spektar posmatranja — od kosmičkog mikrovalnog pozadinskog zračenja do velike strukture svemira. Ipak, ako se Webb-ove procjene starosti ranih galaksija potvrde kroz dodatne analize, teoretičari bi mogli biti primorani da preispitaju način i tempo formiranja prvih zvijezda i galaksija.

Još je prerano govoriti o kosmološkoj krizi. Procjene starosti na tako velikim udaljenostima izuzetno su složene i osjetljive na pretpostavke u modelima. Ipak, James Webb nam otkriva svemir koji izgleda stariji, zreliji i kompleksniji nego što smo očekivali — čak i u svojoj najranijoj fazi.

Kako budu pristizali novi podaci i nezavisne analize, astronomi će pažljivo pratiti situaciju. Rani svemir možda još uvijek krije iznenađenja koja bi mogla promijeniti naše razumijevanje kosmičke istorije.

The post James Webb otkrio galaksije starije od očekivanog: Da li je ugrožen standardni model svemira? appeared first on IT mixer.

Najvažniji element modernizacije lovca-bombardera “Orao” je njegova digitalna avionika — kompleksni elektronski sistemi koji ovaj borbeni avion pretvaraju u sposobnu mašinu za leteće operacije u svim vremenskim uslovima, dok istovremeno omogućavaju korištenje novih domaćih vođenih raketa.

Ovi napredni sistemi omogućavaju da avion obavlja zadatke danju i noću, u složenim taktičkim scenarijima. Njihov rad je detaljno prikazan u mock-up kabini NJ-22 dvosjeda, gdje su integrisani:

• Optoelektronski sistem za precizno izviđanje i praćenje ciljeva
• Model domaće vođene rakete sa glavom za samonavođenje, priključene na avion
• Navigacioni sistem na žiroskopski stabilizovanoj platformi

Sve navedene komponente ugrađene su u prvoj fazi modernizacije, označenoj kao “Faza 1A”. Prvi potpuno funkcionalni prototip predstavljen je na izložbi “Štit 2022”, održanoj na aerodromu pilot-pukovnika Milenka Pavlovića u Batajnici.

Projekat u praksi: NJ-22 i J-22

Do sada projekat koristi dva NJ-22 dvosjeda “Orao” i jedan J-22 jednomjestaš, svi opremljeni ovom naprednom avionikom. Integracija ovih sistema označava značajan tehnološki iskorak, jer omogućava avionu da postane savremena, multifunkcionalna i potpuno domaća borbena platforma.

Zašto je digitalna avionika ključna

Digitalna avionika nije samo nadogradnja — ona mijenja samu paradigmu borbene sposobnosti aviona. Omogućava:

• Precizno korišćenje vođenih raketa domaće proizvodnje
• Efikasno izvođenje misija u svim vremenskim uslovima i noću
• Integraciju sa senzorima i sistemima za navigaciju koji povećavaju borbenu efikasnost i sigurnost posade

Ovaj projekat pokazuje da domaća odbrambena industrija može proizvesti avione koji se takmiče sa savremenim svjetskim platformama, a sve to uz korištenje domaćih tehnologija i resursa.

The post Modernizacija lovca-bombardera “Orao”: Digitalna avionika koja mijenja sve appeared first on IT mixer.

Kineska robotska kompanija DroidUp predstavila je u Šangaju humanoidnog robota pod nazivom Moya, kojeg opisuje kao prvi potpuno biomimetički robot zasnovan na konceptu utjelovljene vještačke inteligencije (embodied AI). Predstavljanje je odmah izazvalo veliku pažnju tehnološke javnosti, ali i podijeljene reakcije korisnika na društvenim mrežama.

Moya nije zamišljena samo kao demonstracija mehaničkih sposobnosti, već kao pokušaj da se objedine percepcija, kretanje, socijalna interakcija i kognitivni procesi u jednom fizičkom tijelu – pravcu koji sve više stručnjaka vidi kao ključan za narednu fazu razvoja vještačke inteligencije.

Od digitalne ka fizičkoj inteligenciji

Većina današnjih AI sistema, uključujući velike jezičke modele, funkcioniše u digitalnom prostoru. Oni obrađuju tekst, slike i podatke, ali nemaju direktan kontakt s fizičkom stvarnošću. Embodied AI predstavlja radikalno drugačiji pristup: inteligencija se razvija kroz interakciju tijela s okruženjem.

U tom kontekstu, Moya je zamišljena kao sistem koji uči i reaguje kroz pokret, dodir, vizuelne i socijalne signale. Ovakav pristup se intenzivno istražuje u vodećim laboratorijama širom svijeta, uključujući projekte Tesle (Optimus), Figure AI, Boston Dynamicsa i nekoliko kineskih istraživačkih centara.

Realizam kao centralni cilj

Na snimcima koje je objavio South China Morning Post, Moya pokazuje impresivan nivo realizma: osmijeh, suptilni pokreti lica, klimanje glavom, kontakt očima i stabilan hod koji podsjeća na ljudski.

DroidUp tvrdi da je robot sposoban da reprodukuje mikroekspresije, kratke i često nesvjesne izraze lica koji igraju ključnu ulogu u ljudskoj komunikaciji. Upravo ovaj detalj izdvaja Moyu od mnogih postojećih humanoidnih robota, koji i dalje djeluju mehanički u socijalnim situacijama.

Robot je visok 1,65 metara, težak oko 32 kilograma, a njegove proporcije su namjerno približene odraslom čovjeku kako bi interakcija s ljudima bila intuitivnija. DroidUp navodi i da Moya održava tjelesnu temperaturu između 32 i 36 stepeni Celzijusa, što je rijetkost u humanoidnoj robotici i dodatno doprinosi osjećaju „prisustva“.

Stabilnost kretanja i biomehanika

Jedan od ključnih tehničkih izazova humanoidnih robota jeste hod. DroidUp navodi da Moya dostiže 92 odsto preciznosti hoda, sa posebnim fokusom na ravnotežu, prilagođavanje terenu i prirodan ritam pokreta.

Iako kompanija nije objavila detalje o aktuatorima, senzorima ili algoritmima kontrole pokreta, jasno je da se značajan dio razvoja fokusirao na biomehaničku vjerodostojnost, a ne samo na brzinu ili snagu.

Efekat „jezive doline“ i reakcije javnosti

Moyin realizam izazvao je mješovite reakcije. Dok je dio publike oduševljen napretkom tehnologije, drugi korisnici na kineskim društvenim mrežama opisuju njene pokrete kao „uznemirujuće“ ili „previše ljudske“.

Ovaj fenomen poznat je kao uncanny valley (jeziva dolina) – psihološki efekat u kojem humanoidni roboti postaju neprijatni upravo onda kada se previše približe ljudskom izgledu, ali ga ne dostižu u potpunosti. Moya se očigledno nalazi upravo na toj granici, što je čini i fascinantnom i kontroverznom.

Tehnička platforma i nejasnoće oko „Walker 3“ šasije

DroidUp zasad nije objavio detaljne tehničke specifikacije osnovne platforme. Prema navodima sajta RoboHorizon, Moya koristi šasiju pod nazivom „Walker 3“, ali ta informacija nije potvrđena od strane proizvođača.

Naziv je izazvao dodatnu konfuziju jer se termin „Walker“ često povezuje s humanoidnim robotima kompanije UBTECH, posebno sa serijom Walker X. Međutim, ne postoje dokazi o saradnji ili dijeljenju tehnologije između ove dvije kompanije.

Modularni dizajn i buduće primjene

Prema dostupnim informacijama, Moya ima modularnu konstrukciju, što omogućava izmjenu spoljašnjeg izgleda bez intervencije u osnovnu mehaniku. Takav pristup je posebno važan za buduću komercijalnu primjenu, jer omogućava prilagođavanje robota različitim ulogama i okruženjima.

Potencijalne oblasti primjene uključuju:

• edukaciju i istraživanje,
• izložbene i promotivne svrhe,
• turizam i korisničku podršku,
• dugoročno – asistenciju u zdravstvu i brizi o starijima.

DroidUp zasad nije objavio planove za masovnu proizvodnju ili komercijalno lansiranje, ali Moya jasno signalizira ambiciju kompanije da zauzme mjesto u brzo rastućem sektoru humanoidne robotike.

Zaključak: smjer u kojem ide industrija

Moya nije samo još jedan humanoidni robot – ona je pokazatelj globalnog trenda ka fizički prisutnoj, društveno svjesnoj vještačkoj inteligenciji. Iako ostaje mnogo otvorenih pitanja o autonomiji, bezbjednosti i praktičnoj upotrebi, DroidUpov projekat pokazuje koliko se brzo briše granica između čovjeka i mašine.

Kako se embodied AI bude dalje razvijala, roboti poput Moye mogli bi postati ključna karika između digitalnih AI sistema i stvarnog svijeta.

The post Humanoidni robot Moya predstavljen: DroidUp pomjera granice biomimetičke i utjelovljene vještačke inteligencije appeared first on IT mixer.