NASA pravi svemirski čip budućnosti

 

NASA pravi svemirski čip koji bi moglao da promijeni način na koji funkcionišu buduće svemirske misije. Riječ je o projektu nazvanom HPSC (High-Performance Spaceflight Computing), čiji je cilj stvaranje izuzetno moćnog i otpornog računarskog sistema za svemirske letjelice narednih decenija.

Prema informacijama koje je objavila NASA, novi čip trebalo bi da ponudi čak 100 puta veće računarske mogućnosti u odnosu na trenutno korištene svemirske procesore. Takav napredak mogao bi omogućiti svemirskim letjelicama da samostalno analiziraju podatke i donose odluke bez čekanja instrukcija sa Zemlje.

To je posebno važno za buduće misije prema Marsu, asteroidima i udaljenim dijelovima Sunčevog sistema, gdje komunikacija sa Zemljom može kasniti i više desetina minuta.

 

Mali čip sa ogromnom snagom

 

Jedna od najzanimljivijih karakteristika HPSC sistema jeste njegova kompaktna veličina. NASA navodi da cijeli sistem može stati u dlan ruke, dok se kompletna računarska snaga nalazi na jednom čipu.

Iako malen, procesor je dizajniran da izdrži ekstremne uslove dubokog svemira — uključujući snažno kosmičko zračenje, ogromne temperaturne razlike i snažne vibracije tokom lansiranja.

Novi višejezgreni sistem razvijen je tako da bude:

  • energetski efikasniji,
  • znatno brži,
  • otporniji na greške,
  • pouzdaniji za dugotrajne misije,
  • i bolje povezan sa ostalim sistemima letjelice.

„Nadovezujući se na naslijeđe prethodnih svemirskih procesora, ovaj novi višejezgreni sistem je otporan na greške, fleksibilan i izuzetno visokih performansi“, izjavio je Eugene Schwanbeck, menadžer programskih elemenata projekta.

 

Vještačka inteligencija i autonomne svemirske letjelice

 

Jedan od glavnih razloga razvoja snažnijeg svemirskog hardvera jeste sve veća upotreba vještačke inteligencije u istraživanju svemira.

Buduće NASA-ine misije mogle bi koristiti AI sisteme za:

  • autonomnu navigaciju,
  • prepoznavanje prepreka,
  • analizu terena na drugim planetama,
  • obradu ogromnih količina naučnih podataka,
  • i donošenje odluka u realnom vremenu.

Današnji svemirski računari imaju znatno ograničene performanse u odnosu na moderne procesore koji se koriste na Zemlji, prvenstveno zbog potrebe da budu otporni na radijaciju. Upravo zato HPSC predstavlja veliki tehnološki iskorak.

NASA očekuje da bi novi procesor mogao omogućiti sofisticiranije robotske misije, ali i podršku budućim ljudskim misijama na Mars.

 

Testiranja u ekstremnim uslovima

 

Inženjeri u Jet Propulsion Laboratory laboratoriji u Južnoj Kaliforniji već sprovode opsežna testiranja novog čipa.

Kako bi simulirali stvarne uslove dubokog svemira, čip se podvrgava:

  • intenzivnom zračenju,
  • ekstremno niskim i visokim temperaturama,
  • snažnim udarima,
  • i dugotrajnim funkcionalnim testovima.

„Ove nove čipove podvrgavamo izuzetno iscrpnim testovima zračenja, temperature i udara, a istovremeno procjenjujemo njihove performanse kroz rigoroznu kampanju funkcionalnih testova“, rekao je Jim Butler, voditelj HPSC projekta u JPL-u.

 

Ključna tehnologija za misije poslije 2040. godine

 

NASA planira da HPSC postane standardna računarska platforma za svemirske misije nakon 2040. godine. Novi sistem mogao bi se koristiti u:

  • roverima na Marsu,
  • lunarnim bazama,
  • svemirskim teleskopima,
  • autonomnim sondama,
  • i budućim misijama sa ljudskom posadom.

Pored NASA-e, u razvoj projekta uključene su i brojne tehnološke kompanije i istraživački partneri, a očekuje se da bi dio tehnologija razvijenih za svemir mogao kasnije pronaći primjenu i u komercijalnim sistemima na Zemlji.

HPSC bi tako mogao predstavljati jedan od najvažnijih koraka ka eri potpuno autonomnog istraživanja svemira.